Hành lang tuyến metro số 10 có ba công trình vượt sông lớn: qua sông Hồng ở phía bắc gần cầu Nhật Tân, qua sông Đuống ở khu vực cầu Đông Trù, rồi qua sông Hồng lần thứ hai ở phía nam gần cầu Vĩnh Tuy. Ngoài ba hạng mục nặng ấy, tuyến còn cắt sông Hoàng Giang ở Tiên Hội, sông Ngũ Huyện Khê ở Đông Hội và sông Tô Lịch ở Khương Đình, cùng một tuyến đê cấp I ở bãi Tàm Xá. Ba lần vượt sông lớn trên một hành lang chưa tới năm mươi cây số là con số hiếm gặp, và nó xuất phát trực tiếp từ hình dạng khép kín của tuyến.

Toàn bộ khoảng cách nêu trong bài đều được đối chiếu với thanh tỷ lệ ở góc dưới phải mỗi khung ảnh, không ước lượng bằng mắt. Điều này quan trọng vì chênh lệch giữa bốn trăm mét và tám trăm mét dẫn tới hai kết luận hoàn toàn khác nhau về khả năng dùng chung hành lang bảo vệ với công trình cầu hiện hữu. Cũng cần nói rõ giới hạn nguồn: hồ sơ hướng tuyến chỉ có tim tuyến, không có danh sách ga, không phân định ngầm với trên cao và không có depot. Nhãn mang ký hiệu chữ M trên ảnh là ga đường sắt đô thị của tuyến khác, nhãn mang biểu tượng đầu máy là ga đường sắt quốc gia.

Vì sao một tuyến vòng lại phải vượt sông ba lần

Câu trả lời nằm ở địa hình. Sông Hồng chảy chéo qua Hà Nội theo hướng tây bắc xuống đông nam, chia thành phố thành hai nửa. Bất kỳ vòng kín nào ôm lấy phần lõi và muốn với sang bờ tả đều buộc phải cắt qua dòng chính hai lần, một lần đi sang và một lần trở về. Đó là ràng buộc hình học chứ không phải lựa chọn thiết kế.

Lần vượt thứ ba, qua sông Đuống, đến từ tham vọng của hướng tuyến: sau khi sang bờ tả, hành lang không đi thẳng xuống nam mà vòng lên phía bắc để ôm cả vùng Cổ Loa và Đông Anh. Vòng lên phía bắc đồng nghĩa với việc phải quay trở lại qua sông Đuống trước khi xuống Long Biên. Nếu hành lang chọn cách cắt ngắn ngay sau khi qua sông Hồng, tuyến sẽ tiết kiệm được một công trình vượt sông nhưng đánh mất toàn bộ vùng Đông Anh phía bắc. Quỹ đất quanh khu vực này cũng đang đón làn sóng đô thị mới, tiêu biểu là dự án Forestia Lake tại Mê Linh.

Công trình vượt nước Vị trí Bề rộng phải vượt Công trình hiện hữu gần nhất Độ khó
Sông Hồng lần 1 Nhật Tân – Tàm Xá, quanh Km 13 khoảng 1,5 km kể cả doi cát Cầu Nhật Tân, cách 600 – 750 m Rất cao
Sông Đuống Đông Trù – Ngọc Thụy, quanh Km 22 khoảng 250 – 300 m Cầu Đông Trù, cách 150 – 250 m Cao
Sông Hồng lần 2 Long Biên – Vĩnh Tuy, quanh Km 31 khoảng 1,2 km Cầu Vĩnh Tuy, cách 400 – 500 m Rất cao
Sông Ngũ Huyện Khê Đông Hội, quanh Km 20 vài chục mét Không đáng kể Trung bình
Sông Hoàng Giang Tiên Hội, quanh Km 18 vài chục mét Không đáng kể Thấp
Sông Tô Lịch Khương Đình, quanh Km 42 vài chục mét Nằm giữa phố cũ dày đặc Trung bình
Đê Tả Sông Hồng Tàm Xá, quanh Km 15 đê cấp I Ràng buộc về Luật Đê điều Cao

Vượt sông Hồng lần thứ nhất: hạ lưu cầu Nhật Tân

Đoạn tiếp cận từ bờ hữu, Phú Thượng và Nhật Tân

Tuyến metro số 10 Hà Nội qua Phú Thượng và Nhật Tân, cắt trục Âu Cơ thuộc Vành đai 2 rồi tiến ra vùng vườn đào ngoài bãi
Trước khi ra sông, hành lang cắt trục Âu Cơ và băng qua vùng vườn đào ngoài đê Nhật Tân.

Đoạn tiếp cận cũng là một phần của bài toán vượt sông. Vạch đỏ đi chéo qua Phú Thượng và Nhật Tân, cắt trục Âu Cơ thuộc Vành đai 2, đi sát chân cầu Nhật Tân rồi tiến ra bãi. Trong khung có Sunshine Golden River, Lạc Hồng Westlake, Trường THCS Phú Thượng, Nghĩa trang phường Nhật Tân, PentStudio West Lake, Nhật Tân Garden, Trạm y tế phường Tây Hồ; phía đông là Bãi Đá Sông Hồng, Vườn Đào Phương Bắc, Đào Garden và Thơi Garden. Đoạn từ mép đô thị ra tới mép nước dài chừng tám trăm mét, và nó nằm gọn trong vùng ngoài đê, nơi mọi công trình đều chịu ràng buộc của quy định về thoát lũ.

Đoạn vượt nước

Tuyến metro số 10 Hà Nội cắt chéo lòng sông Hồng ở hạ lưu cầu Nhật Tân, qua doi cát giữa dòng về phía bãi Tàm Xá
Công trình vượt sông lớn nhất của tuyến: khoảng 1,5 km mặt nước và doi cát, cách cầu Nhật Tân 600 tới 750 mét.

Đây là hạng mục nặng nhất trên toàn vòng. Đo bằng thanh tỷ lệ, khoảng cách giữa tim tuyến và cầu Nhật Tân vào khoảng 600 tới 750 mét về phía hạ lưu, và bề rộng phải vượt vào khoảng 1,5 km tính cả doi cát giữa dòng. Khoảng cách 600 tới 750 mét là con số đáng chú ý: nó đủ gần để tận dụng kết quả khảo sát địa chất và tuyến luồng đường thủy đã xác lập của công trình cầu hiện có, nhưng đủ xa để hai công trình không ràng buộc nhau về mặt kết cấu. Phía tây khung là Nhat Tan Golf Course, Cồn Camping & Chill, Farm bãi bồi, Vườn đào Nam Hương; phía đông là Vườn Phật Thủ Mùi Đức, Nông trại Việt Farm, bến Thành Huế và Hồ câu 886.

Đoạn tiếp đất và tuyến đê cấp I

Tuyến metro số 10 Hà Nội tiếp đất tại bãi Tàm Xá và uốn khúc cua rộng bám phía trong Đê Tả Sông Hồng
Sau khi vượt sông, hành lang uốn một cung rộng bám phía trong Đê Tả Sông Hồng.

Vạch đỏ tiếp đất giữa vùng ruộng chia luống của bãi Tàm Xá, đi cạnh Chimi Farm 4 cầu Nhật Tân, Xưởng chậu xi măng đá mài Tùng Hoàng, Nông trại Việt Farm, Hồ câu 886 Xuân Canh, Chùa Vĩnh Thanh, Nghĩa trang Tàm Xá, Công viên Tàm Xá. Hạng mục kỹ thuật ít được nhắc tới ở đây là việc cắt qua Đê Tả Sông Hồng, một tuyến đê cấp I. Công trình cắt đê đòi hỏi thủ tục thỏa thuận riêng theo quy định về đê điều, và trong nhiều dự án đây là khâu tốn thời gian hơn cả bản thân công trình vượt sông.

Vượt sông Đuống: sát cầu Đông Trù

Đoạn tiếp cận từ bờ bắc, Đông Hội và Mai Lâm

Tuyến metro số 10 Hà Nội cắt chéo các làng Lệ Xá, Mai Hiên, Phúc Thọ ở Mai Lâm trước khi chạm mép nước sông Đuống
Đoạn tiếp cận bờ bắc len giữa cụm làng có mật độ nhà ở cao và nhiều công trình tín ngưỡng.

Vạch đỏ vượt sông Ngũ Huyện Khê rồi cắt chéo qua Lệ Xá, Mai Lâm, Mai Hiên, Phúc Thọ. Trong khung có Chùa Lê Xá, Đình làng Mai Hiên, Chùa Diên Phúc, Chùa Diên Phúc thôn Phúc Thọ, Chùa Hoa Lâm Viên, Nhà Văn hoá Thôn Phú Thọ, Trung tâm văn hóa thể thao Đông Hội, Trường THCS Đông Hội và Park 4 thuộc Eurowindow River Park. Khác với đoạn tiếp cận ở Nhật Tân vốn đi qua đất bãi trống, đoạn này len giữa làng xóm đã định cư lâu đời, nên khối lượng giải phóng mặt bằng cho phần dẫn lên cầu sẽ lớn hơn đáng kể.

Đoạn vượt nước

Tuyến metro số 10 Hà Nội vượt sông Đuống ngay cạnh cầu Đông Trù, nơi nhãn định danh M10 hiện trên bản đồ
Sông Đuống tại điểm cắt rộng khoảng 250 tới 300 mét, và hành lang chỉ cách cầu Đông Trù chừng 150 tới 250 mét.

Đây là lần vượt sông ngắn nhất và cũng là lần hành lang bám sát công trình hiện hữu nhất. Đo bằng thanh tỷ lệ, bề rộng dòng chảy tại điểm cắt chỉ vào khoảng 250 tới 300 mét, và khoảng cách giữa tim tuyến với cầu Đông Trù chừng 150 tới 250 mét, với hành lang nằm về phía đông bắc, tức phía hạ lưu vì sông Đuống nhận nước từ sông Hồng ở phía tây nam. Khoảng cách ngắn như vậy có hai mặt. Mặt thuận lợi là có thể dùng chung đường công vụ, mặt bằng thi công và kết quả khảo sát của công trình cầu. Mặt bất lợi là hai công trình sẽ ràng buộc nhau về tĩnh không, về hành lang bảo vệ và về tổ chức luồng tàu thuyền trong suốt thời gian thi công. Nhãn định danh M10 màu đỏ hiện ngay dưới điểm tiếp đất, cạnh Bảo tàng Vũ khí và Học viện Hậu cần; trong khung còn có Đông Trù Riverside, Nhật Tân Hotel Đông Trù, Công ty Cổ phần Bột giặt và Hóa chất Đức Giang, Chợ Thượng Thanh và Champick Club.

Vượt sông Hồng lần thứ hai: thượng lưu cầu Vĩnh Tuy

Đoạn tiếp cận từ bờ tả, Thạch Cầu và vùng vườn nhãn

Tuyến metro số 10 Hà Nội uốn qua khu Thạch Cầu và Tư Đình rồi hướng ra vùng vườn nhãn bãi sông Long Biên
Hành lang rời khu dân cư Thạch Cầu và tiến ra vùng bãi trước khi chạm mép nước.

Vạch đỏ cắt qua Chợ Thạch Cầu, ATH Théâtre, Đền Ông Hoàng Mười Long Biên, Nhà thờ Giáo xứ Tư Đình, Trường Tiểu học Long Biên, Hóa táng thú cưng Hà Nội, Nông Trại Sắc Màu; phía đông là Chợ Tư Đình, Hồ Vục, Diamond Hotel, Aeon Mall Long Biên và trục Cổ Linh mang ký hiệu DT378. Phía tây và nam là Vườn Nhãn Long Biên, Long Biên Garden Disc Golf Course, Sunset Riverside, The Meadow Bistro & Camping, Long Biên Horse Riding Club. Vùng vườn nhãn này rộng khoảng một cây số theo hướng tuyến và nằm ngoài đê, giống hệt tình huống ở bãi Nhật Tân.

Đoạn vượt nước

Tuyến metro số 10 Hà Nội vượt sông Hồng lần thứ hai ở thượng lưu cầu Vĩnh Tuy, tiếp đất tại khu vực Cảng Hà Nội
Lần vượt sông thứ hai: khoảng 1,2 km mặt nước, cách cầu Vĩnh Tuy chỉ 400 tới 500 mét về phía thượng lưu.

Con số 400 tới 500 mét ở đây gần hơn ấn tượng nhìn bằng mắt, và đó chính là lý do phải đo. Vạch đỏ cắt chéo lòng sông theo hướng tây nam, song song và cách cầu Vĩnh Tuy chừng 400 tới 500 mét về phía thượng lưu, bề rộng mặt nước phải vượt vào khoảng 1,2 km, rồi tiếp đất ở bờ hữu ngay khu vực Cảng Hà Nội. Phía đông bắc khung là Bãi bồi vườn nhãn Sông Hồng, Đảo sông Hồng Camping, Khu du lịch sinh thái Sông Hồng; phía tây nam là Sun Grand City Ancora Residence, Miếu Thờ Hai Bà Trưng làng Đồng Nhân và các trục Nguyễn Khoái, Bạch Đằng, Trần Khát Chân. Ở khoảng cách dưới nửa cây số, hai công trình sẽ phải phối hợp về hành lang bảo vệ và về tổ chức luồng, tương tự tình huống ở cầu Đông Trù nhưng ở quy mô lớn hơn nhiều.

Đoạn tiếp đất phía nam và nút Vĩnh Tuy

Tuyến metro số 10 Hà Nội tiếp đất tại Vĩnh Tuy cạnh Cảng Hà Nội rồi cắt Vành đai 2 đoạn Minh Khai
Ngay sau khi tiếp đất, hành lang lập tức gặp nút giao Vành đai 2 với cầu Vĩnh Tuy.

Điểm đáng lo về mặt kỹ thuật nằm ở chỗ này: khoảng cách giữa mép nước và nút giao Vành đai 2 chỉ vài trăm mét, nghĩa là kết cấu vượt sông và kết cấu vượt nút phải nối liền nhau gần như không có đoạn chuyển tiếp. Phía tây khung là Century Tower, Imperia Sky Garden, Vincom Mega Mall Times City, VinKE và Thủy cung Times City, Park 8 Times City, Bệnh viện Thanh Nhàn, Bệnh viện Ung bướu Hà Nội; phía đông là Đại học Kinh doanh và Công nghệ, Khu nhà liền kề Green Park, Đình làng Thanh Trì, Đền Mẫu Thanh Trì. Đo trên ảnh, cụm Times City cách tim tuyến khoảng 700 tới 800 mét. Đáng chú ý, dải đất này nằm trong vùng ảnh hưởng của đại đô thị Vinhomes Global Sportia quy mô hơn 9.000 ha đang được quy hoạch ở cửa ngõ phía Nam Hà Nội.

Ba dòng sông nhỏ trên tuyến

Sông Hoàng Giang tại Tiên Hội

Tuyến metro số 10 Hà Nội chạy dọc sông Hoàng Giang qua Tiên Hội, sát rìa nam khu di tích Thành Cổ Loa
Ở Tiên Hội, hành lang chạy song song sông Hoàng Giang thay vì cắt ngang, nên tác động kỹ thuật rất nhỏ.

Vạch đỏ chạy gần như thẳng hướng đông, song song sông Hoàng Giang, đi qua Cây đa Bác Hồ, Quang Trung Sport, Nhà Văn hoá Thôn Tiên Hội, Trường THPT Cổ Loa, Infinity Media. Phía bắc là các nhãn Thành Cổ Loa, Chùa Thôn Mạch Tràng, Hồ câu Bảo Uyên, cách tim tuyến chừng 700 tới 900 mét. Bản thân việc cắt một dòng nội đồng bề rộng vài chục mét chỉ cần một nhịp cầu thông thường. Ràng buộc thật ở khu vực này đến từ khoảng cách tới khu di tích quốc gia đặc biệt chứ không đến từ dòng nước.

Sông Ngũ Huyện Khê tại Đông Hội

Tuyến metro số 10 Hà Nội cắt chéo đồng Đông Hội và vượt sông Ngũ Huyện Khê gần Trung tâm Hội chợ Triển lãm Quốc gia
Sông Ngũ Huyện Khê được cắt giữa vùng canh tác, nơi mặt bằng thi công gần như không bị hạn chế.

Vạch đỏ đi chéo xuống đông nam qua vùng ruộng rộng và cắt sông Ngũ Huyện Khê ở rìa dưới khung. Phía tây nam là Vietnam Exposition Center, Nhà tròn Kim Quy, trục Vành đai 2 và nhãn Depot HN3 vốn thuộc về một dự án đường sắt đô thị khác chứ không phải của M10. Phía đông là Cầu Lộc Hà, Chùa Linh Quang, Đình Lộc Hà, Xưởng giặt là Chung Hiệp, Di tích Cầu Vực. Điều kiện thi công ở đây thuận lợi nhất trong toàn bộ các điểm vượt nước của tuyến.

Sông Tô Lịch tại Khương Đình

Tuyến metro số 10 Hà Nội cắt chéo lưới phố Khương Trung, Khương Đình và vượt sông Tô Lịch tại Thanh Xuân
Sông Tô Lịch hẹp nhưng nằm giữa lưới phố dày đặc, nên độ khó đến từ mặt bằng thi công chứ không từ bề rộng dòng.

Vạch đỏ cắt chéo qua Khương Trung, Khương Hạ, Bùi Xương Trạch, đi cạnh Trường THPT Khương Đình, Nghĩa trang Khương Hạ, Nghĩa trang Hạ Đình, HALA Music Center, rồi vượt sông Tô Lịch ở đoạn Vũ Tông Phan – Khương Đình. Phía tây bắc khung đã thấy Vincom Mega Mall Royal City, nhãn Thượng Đình mang ký hiệu chữ M, Đại học Khoa học Tự nhiên, Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Nhà hát Múa rối Việt Nam, Bảo tàng Phòng không Không quân. Đây là điểm vượt nước duy nhất trên tuyến mà bài toán khó không nằm ở dòng sông mà nằm ở việc đưa được thiết bị thi công vào giữa khu phố có mặt cắt ngõ nhiều nơi dưới bốn mét.

Nút giao với hệ vành đai

Trong bốn mươi bảy cây số, hành lang chạm hệ vành đai của Hà Nội tổng cộng chín lần, một mật độ rất cao. Bảng dưới đây liệt kê theo thứ tự lý trình.

Vành đai Vị trí Mốc Hình thức giao Độ khó
Vành đai 3 Phạm Hùng, Mễ Trì Km 0 và Km 46 Đi trùng hành lang, đã có đường trên cao Rất cao
Vành đai 3 Phạm Văn Đồng, Cổ Nhuế Km 5,5 Cắt vuông góc, đã có đường trên cao Rất cao
Vành đai 2.5 Tây Hồ Tây, trong Starlake Km 7 Cắt vuông góc, đường mới, mặt cắt rộng Trung bình
Vành đai 2 Võ Chí Công – Lạc Long Quân, Xuân La Km 8,7 Cắt kèm khúc bẻ chín mươi độ Cao
Vành đai 2 Âu Cơ, Nhật Tân Km 11,5 Cắt trục đê Cao
Vành đai 2 Nút AH14, Thượng Thanh Km 24,5 Cắt tại khu vực nút giao lớn hiện hữu Cao
Vành đai 2 Minh Khai – cầu Vĩnh Tuy Km 31,5 Cắt ngay sau khi tiếp đất từ sông Rất cao
Vành đai 2.5 Vĩnh Hoàng tới Định Công Hạ Km 36 – 42 Đi trùng tim trên gần sáu cây số Thấp
Vành đai 3 Trung Hòa, nút Đại lộ Thăng Long Km 45 Nhập trục, cạnh hầm chui và cao tốc đô thị Rất cao

Nút Phạm Văn Đồng: cắt Vành đai 3 trên nền dân cư đã lấp đầy

Tuyến metro số 10 Hà Nội cắt vuông góc đường Phạm Văn Đồng thuộc Vành đai 3 tại khu vực sông Cầu Đá, Cổ Nhuế
Điểm cắt Vành đai 3 phía bắc nằm giữa vùng dân cư kín, ngay đoạn sông Cầu Đá.

Vạch đỏ vòng qua hồ điều hòa khu đô thị Thành phố Giao Lưu, đi cạnh MM Mega Market Thăng Long, Vincom Plaza Bắc Từ Liêm, An Bình City, Trung tâm Đăng kiểm 2927D, Bộ Tư lệnh Tăng Thiết giáp, rồi cắt vuông góc Phạm Văn Đồng ở đoạn sông Cầu Đá và tiếp tục sang đông về phía Oriental Square. Cái khó ở đây là trục Phạm Văn Đồng đã có đường trên cao, nghĩa là không gian phía trên đã bị chiếm và không gian phía dưới chứa móng trụ cầu cạn hiện hữu. Một tuyến đường sắt đô thị cắt qua vị trí như vậy hầu như buộc phải chui xuống dưới.

Nút Xuân La: cắt Vành đai 2 kèm khúc bẻ vuông góc

Tuyến metro số 10 Hà Nội cắt Vành đai 2 tại Xuân La rồi bẻ vuông góc lên bắc bám bờ tây Hồ Tây
Ở Xuân La, một điểm cắt vành đai trùng luôn với khúc bẻ hướng, tổ hợp bất lợi cho cả tốc độ lẫn thi công.

Vạch đỏ cắt trục Vành đai 2 đoạn Võ Chí Công – Lạc Long Quân rồi bẻ vuông góc lên bắc, len vào dải đất hẹp giữa đường Lạc Long Quân và mặt nước Hồ Tây. Trong khung có Nhà thi đấu Tây Hồ, Chùa Vạn Niên, Chùa Khai Nguyên, Bệnh viện Tim Hà Nội 2, các phố Vệ Hồ, Trích Sài, Vọng Thị. Điểm cắt vành đai và khúc bẻ hướng trùng nhau là tổ hợp bất lợi: tàu phải giảm tốc đúng nơi kết cấu phức tạp nhất, và bán kính cong bị khống chế bởi bề rộng dải đất còn lại.

Nút Trung Hòa: chia không gian với cao tốc đô thị

Tuyến metro số 10 Hà Nội nhập lại trục Vành đai 3 tại Trung Hòa, cạnh Hầm chui Trung Hòa và nút giao Đại lộ Thăng Long
Trung Hòa: hầm chui, đường trên cao, cao tốc đô thị và trục chính đô thị chồng lên nhau trong một nút.

Vạch đỏ đi từ Công viên Thanh Xuân sang tây, cắt Lê Văn Lương, Hoàng Ngân, Nguyễn Xuân Linh rồi nhập trục Vành đai 3 tại Trung Hòa, đúng khu vực Hầm chui Trung Hòa và nút giao với Đại lộ Thăng Long mang ký hiệu CT03. Trong khung có Vincom Center Trần Duy Hưng, CharmVit Tower, CT4 Vimeco, GO! Thăng Long, Trung tâm Hội nghị Quốc gia, JW Marriott Hotel Hanoi, hồ Mễ Trì, Trinity Tower, G3 Vinhomes Green Bay. Về mặt kỹ thuật, đây là nút phức tạp nhất trên toàn vòng vì đã có bốn lớp công trình chồng lên nhau và mọi phương án mới đều phải luồn giữa các lớp ấy.

Giao cắt với đường sắt quốc gia

Giáp Bát: ba lớp hạ tầng trong vài trăm mét

Tuyến metro số 10 Hà Nội cắt đường Giải Phóng và tuyến đường sắt Bắc Nam tại Giáp Bát, phía bắc bến xe Giáp Bát
Giáp Bát: quốc lộ cũ, đường sắt Bắc Nam và bến xe liên tỉnh nằm trong cùng một quãng ngắn.

Vạch đỏ giữ hướng tây trên trục Vành đai 2.5, cắt liên tiếp phố Trương Định, đường Giải Phóng và tuyến đường sắt Bắc Nam. Phía nam điểm cắt là Bến xe Giáp Bát và Trung tâm Vận tải Đường sắt Bắc Nam; phía bắc là Rạp Beta Giải Phóng, Nhà thờ Giáo xứ Kẻ Sét, Nhà Sách Tiến Thọ, Siêu thị Thành Đô, Trương Định Plaza, Jollibee Trương Định; phía tây là hồ Định Công, Chung cư Geleximco Southern Star, toà Sky Central. Giao cắt với đường sắt quốc gia đang khai thác luôn phải xử lý bằng kết cấu vượt hoặc chui, không có phương án giao bằng, nên đoạn này chắc chắn cần công trình riêng.

Gia Lâm: đi sát ga quốc gia mà không cắt ngang ray

Tuyến metro số 10 Hà Nội đi giữa Nhà máy Xe lửa Gia Lâm, Bến xe Gia Lâm và ga đường sắt quốc gia Gia Lâm
Ở Gia Lâm, hành lang đi sát cụm đường sắt quốc gia nhưng không cắt ngang tuyến ray.

Nhãn Gia Lam Train trong khung mang biểu tượng đầu máy nên là ga đường sắt quốc gia, cần phân biệt với các nhãn chữ M ở Mai Dịch và Thượng Đình vốn là ga đường sắt đô thị. Cùng khung có Nhà máy Xe lửa Gia Lâm, Bến xe Gia Lâm ở phía tây; phía đông là BMW Long Biên, THACO AUTO Hà Nội, Hyundai Long Biên, VinFast Nguyễn Văn Linh, GO! Long Biên, Chung cư Hanoi Homeland, THPT Nguyễn Gia Thiều, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh, Đình làng Lệ Mật. Việc hành lang đi kề mà không cắt ngang khu ga là điều kiện thuận lợi hiếm có: nó cho phép tổ chức chuyển tuyến mà không kéo theo công trình vượt phức tạp. Theo trục kết nối về phía đông, khu đô thị Forestia Park tại Phố Nối, Hưng Yên cũng là một điểm nhấn mới của Vùng Thủ đô.

Đoạn hiếm hoi không có nút giao khó

Tuyến metro số 10 Hà Nội chạy thẳng trên trục Vành đai 2.5 qua Đền Lừ và Tân Mai, đoạn ít giao cắt phức tạp nhất
Gần sáu cây số trùng tim Vành đai 2.5 là quãng có điều kiện triển khai dễ nhất trên toàn vòng.

Để cân bằng bức tranh, cần nói tới quãng dễ nhất. Trên trục Vành đai 2.5, vạch đỏ trùng khít tim đường quy hoạch suốt gần sáu cây số, đi giữa Nhà Thi đấu Hoàng Mai, Đại học Xây dựng Hà Nội, UBND phường Tương Mai, hồ Đền Lừ, Đình làng Mai Động ở phía bắc và Chợ đầu mối Đền Lừ Hoàng Mai, khu Louis City Hoàng Mai, THPT Trương Định, khu đô thị Ao Sào ở phía nam. Khi tuyến đường sắt đô thị trùng tim với một trục đường quy hoạch, phần lớn khối lượng giải phóng mặt bằng đã được xác lập từ trước và hai dự án có thể triển khai đồng bộ. Trên quãng này chỉ có duy nhất nút Giáp Bát là phức tạp.

Xếp hạng độ khó kỹ thuật của toàn tuyến

Hạng Vị trí Nguyên nhân chính
1 Vượt sông Hồng lần 1, Nhật Tân – Tàm Xá 1,5 km mặt nước và doi cát, cộng công trình cắt đê cấp I
2 Nút Trung Hòa Bốn lớp hạ tầng hiện hữu chồng lên nhau
3 Vượt sông Hồng lần 2 và nút Vĩnh Tuy 1,2 km mặt nước nối liền ngay nút vành đai, không có đoạn chuyển tiếp
4 Nút Giáp Bát Quốc lộ cũ, đường sắt quốc gia và bến xe trong vài trăm mét
5 Nút Phạm Văn Đồng Cắt vành đai đã có đường trên cao, nền dân cư kín
6 Vượt sông Đuống cạnh cầu Đông Trù Bề rộng nhỏ nhưng ràng buộc lẫn nhau với cầu hiện hữu
7 Khương Đình và sông Tô Lịch Mặt bằng thi công gần như không có
8 Nút Xuân La Điểm cắt vành đai trùng khúc bẻ vuông góc, hành lang hẹp

Ba lần vượt sông chi phối tổng mức đầu tư như thế nào

Cộng lại, phần vượt nước của ba công trình lớn dài khoảng 3 km, tức hơn sáu phần trăm chu vi. Con số nghe nhỏ, nhưng suất đầu tư trên mỗi kilômét của kết cấu vượt sông lớn cao hơn nhiều lần so với cầu cạn thông thường, chưa kể phần cầu dẫn hai đầu và phần xử lý nền đất yếu ở vùng bãi.

Quan trọng hơn chi phí là tiến độ. Công trình vượt sông lớn phụ thuộc mùa lũ, phụ thuộc kết quả khảo sát địa chất lòng sông và phụ thuộc thủ tục thỏa thuận với cơ quan quản lý đê điều cùng cơ quan quản lý đường thủy nội địa. Ba hạng mục như vậy trên một tuyến gần như chắc chắn nằm trên đường găng của tiến độ, nghĩa là chậm ở đó thì cả tuyến chậm theo.

Với người theo dõi thị trường bất động sản, hệ quả rút ra rất cụ thể. Những đoạn tuyến nằm ngay sau một công trình vượt sông thường là những đoạn được đưa vào khai thác muộn nhất, kể cả khi phần hạ tầng trên bờ đã xong từ lâu. Vì vậy kỳ vọng về thời điểm hưởng lợi ở vùng Tàm Xá, Xuân Canh và vùng bãi Long Biên nên được đặt xa hơn so với các đoạn nằm trọn trên bờ như trục Vành đai 2.5.

Câu hỏi thường gặp

Tuyến metro số 10 Hà Nội vượt qua những con sông nào?

Ba công trình vượt sông lớn: sông Hồng ở phía bắc gần cầu Nhật Tân, sông Đuống ở khu vực cầu Đông Trù, và sông Hồng lần thứ hai ở phía nam gần cầu Vĩnh Tuy. Ngoài ra hành lang cắt ba dòng nhỏ hơn là sông Hoàng Giang ở Tiên Hội, sông Ngũ Huyện Khê ở Đông Hội và sông Tô Lịch ở Khương Đình, cùng một lần cắt Đê Tả Sông Hồng ở bãi Tàm Xá.

Điểm vượt sông Hồng phía bắc cách cầu Nhật Tân bao xa?

Đối chiếu thanh tỷ lệ ở góc dưới phải khung ảnh, tim tuyến cách cầu Nhật Tân khoảng 600 đến 750 mét về phía hạ lưu. Bề rộng mặt nước cùng doi cát giữa dòng mà công trình phải vượt vào khoảng 1,5 km, dài nhất trong ba lần vượt sông của tuyến.

Tuyến metro số 10 vượt sông Đuống ở vị trí nào?

Ở khu vực cầu Đông Trù, và rất sát cây cầu này. Đo trên ảnh, khoảng cách giữa hai công trình chỉ chừng 150 đến 250 mét, với hành lang nằm về phía đông bắc tức phía hạ lưu. Bề rộng dòng chảy tại điểm cắt vào khoảng 250 đến 300 mét, hẹp nhất trong ba lần vượt sông, nhưng khoảng cách quá gần lại tạo ràng buộc riêng với công trình cầu hiện hữu.

Điểm vượt sông Hồng phía nam cách cầu Vĩnh Tuy bao xa?

Khoảng 400 đến 500 mét về phía thượng lưu theo phép đo bằng thanh tỷ lệ, gần hơn so với ấn tượng nhìn bằng mắt. Bề rộng mặt nước tại điểm cắt vào khoảng 1,2 km. Hành lang tiếp đất ở bờ hữu ngay khu vực Cảng Hà Nội và chỉ vài trăm mét sau đó đã gặp nút giao Vành đai 2.

Tuyến metro số 10 cắt qua những vành đai nào của Hà Nội?

Hành lang chạm hệ vành đai chín lần. Nó cắt Vành đai 2 tại Xuân La, Nhật Tân, nút AH14 Thượng Thanh và Minh Khai – Vĩnh Tuy; cắt Vành đai 3 tại Phạm Văn Đồng, nhập trục Vành đai 3 ở Trung Hòa và Phạm Hùng; cắt Vành đai 2.5 tại Tây Hồ Tây và đi trùng tim Vành đai 2.5 trên gần sáu cây số ở Hoàng Mai.

Tuyến metro số 10 có cắt đường sắt quốc gia không?

Có, tại Giáp Bát, nơi hành lang cắt tuyến đường sắt Bắc Nam ngay phía bắc bến xe Giáp Bát và chỉ cách đường Giải Phóng vài trăm mét. Ngoài ra hành lang đi sát ga đường sắt quốc gia Gia Lâm cùng Nhà máy Xe lửa Gia Lâm ở bờ đông, tuy tại đó nó đi kề chứ không cắt ngang tuyến ray.

Điểm nào trên tuyến khó thi công nhất?

Theo đánh giá của người viết dựa trên bề rộng vượt và mật độ hạ tầng hiện hữu, ba vị trí khó nhất là công trình vượt sông Hồng phía bắc với 1,5 km mặt nước cộng công trình cắt đê cấp I, nút Trung Hòa nơi phải chia sẻ không gian với cao tốc đô thị cùng hầm chui và đường trên cao, và tổ hợp vượt sông Hồng phía nam nối liền ngay nút Vĩnh Tuy.

Vì sao ba lần vượt sông lại chi phối tổng mức đầu tư của tuyến?

Tổng chiều dài phần vượt nước vào khoảng 3 km, tức hơn sáu phần trăm chu vi, nhưng suất đầu tư trên mỗi kilômét của kết cấu vượt sông lớn cao hơn nhiều lần cầu cạn thông thường. Ba công trình này cũng có thời gian thi công dài nhất, phụ thuộc mùa lũ và nhiều thủ tục thỏa thuận, nên chúng nằm trên đường găng của tiến độ và chi phối cả chi phí lẫn thời điểm đưa vào khai thác.

Tổng kết

Ba công trình vượt sông lớn, ba dòng nhỏ, một lần cắt đê cấp I, chín lần chạm hệ vành đai và một lần cắt đường sắt quốc gia là bảng kê hạ tầng nặng của một hành lang chưa tới năm mươi cây số. Mật độ ấy đến trực tiếp từ hình dạng khép kín: một vòng ôm lấy lõi Hà Nội và với sang bờ tả buộc phải cắt sông Hồng hai lần, còn tham vọng ôm thêm vùng Đông Anh làm phát sinh lần vượt sông Đuống thứ ba.

Điểm rút ra quan trọng nhất từ các phép đo trong bài là ba khoảng cách tới công trình cầu hiện hữu: 600 tới 750 mét ở Nhật Tân, 150 tới 250 mét ở Đông Trù và 400 tới 500 mét ở Vĩnh Tuy. Cả ba đều đủ gần để tận dụng kết quả khảo sát và hạ tầng phụ trợ sẵn có, đồng thời đủ gần để hai công trình ràng buộc nhau trong suốt quá trình thiết kế và thi công. Đó là điều mà bất kỳ nghiên cứu khả thi nào cho tuyến này cũng sẽ phải xử lý trước tiên.

Ghi chú quan trọng

Thông tin trong bài viết chỉ mang tính chất tham khảo. Toàn bộ nội dung, hình ảnh vệ tinh và sơ đồ hướng tuyến được biên soạn dựa trên dữ liệu hướng tuyến quy hoạch và ảnh vệ tinh tại thời điểm biên tập, nhằm mục đích cung cấp thông tin tổng quan cho người đọc. Dữ liệu nguồn được đơn vị lập bản đồ ghi chú rõ là tài liệu hướng tuyến tham khảo, không cấu thành hồ sơ pháp lý.

Dữ liệu nguồn không chứa danh sách nhà ga, không phân định đoạn đi ngầm với đoạn đi trên cao và không có vị trí depot. Mọi nhận định trong bài về vị trí ga, hình thức kết cấu và kịch bản giá đều là phân tích của người viết, không phải thông tin đã được cơ quan có thẩm quyền công bố.

Bài viết không phải là tài liệu pháp lý, không có giá trị pháp lý và không thay thế cho quy hoạch, bản đồ, văn bản hay quyết định chính thức của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Hướng tuyến, vị trí nhà ga, phạm vi giải phóng mặt bằng và tiến trình đầu tư có thể được điều chỉnh trong quá trình triển khai thực tế.

Chúng tôi không chịu trách nhiệm đối với bất kỳ thiệt hại, tổn thất, tranh chấp hay quyết định nào phát sinh từ việc người đọc sử dụng thông tin trong bài viết này, bao gồm nhưng không giới hạn ở các quyết định mua bán, đầu tư bất động sản. Người đọc cần tự kiểm chứng thông tin tại cơ quan chức năng có thẩm quyền trước khi đưa ra bất kỳ quyết định nào.


Để lại một bình luận

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *